Druppelirrigatie is de meest waterzuinige irrigatiemethode en tegelijk de methode die het best samengaat met zonnepompen: bescheiden druk, een gelijkmatig debiet overdag en een opzet die meegroeit van moestuin tot commerciële boomgaard. Deze gids behandelt de ontwerpbasis die een druppelirrigatieproject op zonne-energie goed moet krijgen: druk, filtratie en de keuze tussen direct pompen en een tank op zwaartekracht.

Waarom druppelirrigatie en zonne-energie zo goed samengaan

Druppelaars en emitters geven het water langzaam af, plant voor plant, en zijn daarmee de meest waterzuinige verdeeltechniek die beschikbaar is. Die langzame, continue vraag is precies wat een zonnepomp levert: een gelijkmatig debiet dat de zon gedurende de dag volgt. Het grote momentane debiet dat een beregeningsnet vereist is niet nodig, zodat de pomp en de zonnepanelen voor een gegeven perceel klein blijven.

Druppelsystemen verdragen bovendien beide bedrijfsmodi van een zonne-installatie: onder druk, waarbij de pomp de druppelleidingen rechtstreeks via een filter voedt, of op zwaartekracht, vanuit een tank die tijdens de zonuren wordt gevuld. Beide zijn gangbare praktijk; de juiste keuze hangt af van uw terrein en uw schema.

Druk: bescheiden, maar niet optioneel

Standaard emitters zijn ontworpen om te werken bij circa 1 bar aan de druppelleiding, grofweg 10 m opvoerhoogte, plus alles wat het filter, de leidingen en het terrein er stroomopwaarts aan toevoegen. Drukgecompenseerde emitters houden het debiet gelijkmatig over hellingen en lange druppelleidingen, wat de verdeeluniformiteit van het hele blok beschermt. Uniformiteit is de stille motor achter de prestaties van druppelirrigatie: wanneer elke plant hetzelfde volume krijgt, irrigeert u naar de werkelijke gewasbehoefte in plaats van de helft van het veld te veel water te geven om de droogste hoek te redden.

Filtratie: niet onderhandelbaar

Alles in een druppelsysteem passeert openingen kleiner dan een millimeter. Zand, slib of organisch materiaal verstopt de emitters blok na blok, en de storing blijft onzichtbaar tot het gewas het laat zien. Elk ontwerp voor druppelirrigatie op zonne-energie omvat daarom filtratie die is afgestemd op de waterbron: zeef- of schijffilters voor boorgaten met fijne deeltjes, mediafilters waar oppervlaktewater organische belasting meevoert, en een hydrocycloon vóór de leiding wanneer de put zand aanzuigt. Bedenk dat ook de pomp zijn eigen grens heeft: boven circa 50 g/m³ zand neemt de levensduur van elke dompelpomp aanzienlijk af.

Twee manieren om een druppelblok te voeden

• Direct pompen op zonne-energie. De pomp voedt het filter en de druppelleidingen zolang de zon schijnt. Eenvoudig en voordelig, waarbij de irrigatie vanzelf overdag plaatsvindt. Een drukgeregeld ontwerp houdt de emitters binnen hun werkbereik terwijl de zon varieert.
• Tank plus zwaartekracht. De pomp vult een verhoogde tank; de druppelleidingen draaien op de tank wanneer u maar wilt, ook bij zonsopgang wanneer de verdamping het laagst is. Elke 10 m tankhoogte levert ongeveer 1 bar: een tank op een stelling van 10 tot 15 m laat standaard emitters zonder drukverhogingspomp werken.

Gemengde opstellingen zijn gebruikelijk op landbouwbedrijven: zwaartekracht voor het dagelijkse schema, direct pompen voor het hoogseizoen. De niveauschakelaar van de controller stopt de pomp wanneer de tank vol is, zodat het systeem zichzelf regelt.

De pomp afstemmen op het blok

• Moestuinen en kleine bedrijven: een compacte zonnepomp met geïntegreerde elektronica, zoals de Grundfos SQFlex vanuit een boorgat of een LORENTZ PS2 vanuit een put of rivier, dekt de vraag met een klein aantal zonnepanelen.
• Boomgaarden en middelgrote blokken: een Grundfos CR meertrapspomp verzorgt de drukverhoging vanuit de tank of het kanaal via het filterstation.
• Commerciële bedrijven: een driefasige SP boorgatpomp, aangestuurd door een Grundfos RSI solar-frequentieregelaar, voedt meerdere blokken in rotatie via automatische kleppen.

Fertigatie als bonus: welke pomp het ook is, een druppelnet is ook de schoonste manier om opgeloste meststof exact naar de wortels te brengen.

Bewatering plannen: irrigeer naar de wortelzone

Efficiënte druppelplanning volgt de bodem, niet de kalender. Het doel is de wortelzone te bevochtigen en dan te stoppen: water dat voorbij de worteldiepte wordt geduwd, voedt het grondwater en niet de plant. Zandgronden vragen korte, frequente cycli, kleigronden langere en minder frequente. Omdat een zonnesysteem elke dag gratis pompt, kosten frequente korte cycli niets extra, en dat is precies wat de meeste druppelgewassen verkiezen.

Referentieapparatuur

Veelgestelde vragen